Jacob Moleschottlezing 2026
Voor de tweede Jacob Moleschottlezing komt de Groningse bijzonder hoogleraar John Morijn. In zijn lezing Democratie is een werk-aan-de-winkel-woord laat hij zien hoe de rechtsstaat afglijdt, en waarom wat in Polen en Hongarije gebeurde ook in Nederland kan gebeuren.
John Morijn over het afglijden van de rechtsstaat en de democratie
Voor de tweede Jacob Moleschottlezing heeft de stichting Jacob Moleschott de Groningse bijzonder hoogleraar John Morijn uitgenodigd. Zijn lezing heet Democratie is een werk-aan-de-winkel-woord.
Morijn is bijzonder hoogleraar recht en politiek in de internationale betrekkingen in Groningen. Hij zet zich in voor de bescherming van de rechtsstaat en onderzoekt hoe die afglijdt. Hij voert ook actie: in 2021 richtte hij Onze Rechtsstaat op, een beweging van studenten die jongeren actief burgerschap bijbrengt.
‘Wat in Polen en Hongarije gebeurde kan ook in Nederland’, stelt Morijn. Het draaiboek is vaak hetzelfde. Het begint met een wij-zij-verhaal waarmee verkiezingen worden gewonnen. Daarna volgt wetgeving die geen rekening houdt met minderheden. Rechters die de wet volgen, krijgen het verwijt dat ze aan politiek doen. Vervolgens wordt de journalistiek aan banden gelegd en worden de kiesregels aangepast. Volgens Morijn mag de staat van alarm dus wel omhoog.
Met deze jaarlijkse lezing wil de stichting het gedachtegoed van Jacob Moleschott levend houden. Hij was de grootste wetenschapper die ’s-Hertogenbosch in de 19de eeuw voortbracht, en hij staat voor humanisme, democratisch bewustzijn, rationele wetenschap en sociale rechtvaardigheid. Het programma bevat ook gesprekken die Frits Buijs en Hans Kessens voeren met kenners van Moleschott.